Glyphosate: E dua na kemikali ni teitei e vakayagataki vakalevu ka bibi

Vanua ni Kerekere Levu

Ena teitei, na glyphosate e dua na wainimate ni vatu ni tutu. E cakacaka ena kena tarovi na 5 - enolpyruvylshikimate - 3 - enzyme ni veivakabulabulataki (EPSPS) ena veivunikau. Na enzyme oqo e bibi sara me baleta na kena buli na amino asidi boi vinaka, ka bibi sara me baleta na tubu kei na veivakatorocaketaki ni kau. Ena kena tarovi na enzyme oqo, e vakaleqa na glyphosate na ivakarau ni bula ni co ca, ka vakavuna me ra malai vakamalua ka mate. Na kena ituvaki vakailawalawa e rawa kina me vakayagataki ena draunikau ka vakauta ena loma taucoko ni kau, vakamatea vakavinaka ruarua na veitiki ni co ca e cake - qele kei na ruku ni qele, oka kina na wakana. Oqo e vakavuna me yaga sara vakalevu me baleta na kena lewai na co ca era dau tubu vakayabaki ka dredre me ra vakarusai.

Na glyphosate e veiganiti kei na veimataqali ivakarau ni teitei. Ena veisenikau e veisautaki vakayago (GM) ka vakarautaki me rawa ni vosota na glyphosate, me vaka na soya, koni, kei na cotton, e rawa ni vakawaicalataki vakadodonu ena dela ni veisenikau e tubu tiko me lewai kina na co ca ka sega ni vakaleqa na iteitei vakataki koya. Oqo e sa veisautaka na iwalewale ni teitei, ka rawa kina me vakavinakataki cake ka levu cake na kena lewai na co ca, ka vakalailaitaka na kena gadrevi na teitei vakamisini ka vakalailaitaka na kena vakacacani na qele. Me kena ikuri, ena veisenikau sega ni GM, e rawa ni vakayagataki na glyphosate me baleta na kena qaravi na co ca ni bera na teitei se ni oti na tatamusuki, vakarautaka na qele me teivaki kina se vakadeitaka ni vanua e tamusuki kina e se galala tikoga na co ca.

Ena taudaku ni teitei, e kunea talega na glyphosate na kena vakayagataki ena vanua e sega ni teivaki kina. E vakayagataki me lewai kina na co ca ena vanua ni cakacaka, ena bati ni gaunisala, na veibuca ni sitimanivanua, kei na wavolita na vanua ni veiqaravi. Ena kena maroroi na veivanua oqo mai na veivunikau sega ni vinakati, e vukea na kena maroroi na veivakatorocaketaki, vakalailaitaka na leqa ni kama, ka vakavinakataka na veitaqomaki.

Dina ga ni levu na kena yaga, e sa vakavuna eso na veileti na glyphosate. E sa vakaraitaki na kauwai me baleta na kena rawa ni vakacacana na veika bula wavoliti keda kei na bula ni tamata. Eso na vakadidike e vakaraitaka ni rawa ni veiwekani kei na so na leqa ni bula, dina ga ni se duidui tiko ga na veivakadonui vakasaenisi ena veika oqo. Na kena itinitini, era sa raica vakavoleka na vakailesilesi ni lawa e vuravura raraba na kena vakayagataki, vakayacora na lawa kaukauwa cake me baleta na kena iwiliwili ni kerekere, na veitaqomaki, kei na veika e gadrevi me vakatakilakilataki.

Ena kena maroroi, e dodonu me maroroi na glyphosate ena dua na vanua batabata, mamaca, yawa mai na rarama ni matanisiga kei na veika e sega ni veiganiti. Ni vakayagataki na glyphosate, e dodonu me daramaki na iyaya ni veitaqomaki dodonu, me vaka na isala, matailoilo, kei na isulu ni veitaqomaki, me tarova na kena vakaraitaki. Kena ikuri, e bibi me biu vakavinaka na iyaya se iyaya e sega ni vakayagataki me kua ni vakadukadukalitaki kina na vanua e tiko kina.

Na ivakamacala

Pepa ni Veiliutaki ni iVakarau

Me vakalekalekataki

Me vakalekalekataki, na glyphosate, dina ga ni sa tomani tikoga na veivosaki me baleta na kena vakayagataki, e se dua tikoga na kemikali bibi ena teitei ni gauna oqo kei na kena qaravi na co ca sega ni teivaki. Na kena yaga, kena rawa ni veisautaki, kei na kena revurevu ena kena vakayagataki na teitei sa vakavuna me dua na ka bibi ena kena buli na kakana e vuravura raraba. Ni tomani tikoga na vakadidike kei na lawatu e veisau, na veisiga ni mataka ni glyphosate ena rairai okati kina e dua na veivakatautauvatataki ena maliwa ni kena yaga kei na sasaga me wali kina na kauwai e salavata mai.